Τετάρτη, 15 Απριλίου 2015

ΜΩΡΟ-ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ-ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ : ΜΠΙΜΠΕΡΟ,ΠΙΠΙΛΕΣ,ΠΑΙΔΙΚΟ ΔΩΜΑΤΙΟ

Το μωρό σας κατά τους πρώτους μήνες της ζωής είναι ευαίσθητο σε λοιμώξεις λόγω του ανώριμου ανοσοποιητικού.

Λύσεις :

Α) Φοβάμαι. Να ζήσει σε μια μεγάλη γυάλα μέχρι λιγάκι να μεγαλώσει. Είναι ακόμη πολύ μωρό.



Β) Δεν φοβάμαι καθόλου. Να ζήσει ελεύθερο και ανέμελο και να χαρεί την βρεφική του ηλικία . Και εμείς μεγαλώσαμε χωρίς πολλούς κανόνες και απαγορεύσεις. Πάθαμε τίποτα ;

Γ) Προσέχω για να έχω. Χαίρομαι το μωρό μου μέσα σε ένα περιβάλλον όμορφο, αλλά "διακριτικά ελεγχόμενο" που έφτιαξα για εκείνο.

Επιλέγουμε συνοπτικά το Γ και συνεχίζουμε...

Η αποστείρωση :

Τι αφορά ;

α) Πιπίλες

β) Μπιμπερό με τα εξαρτήματα του (σώμα, δακτύλιος, θηλή)

γ) Λοιπά σκεύη φαγητού (πιατάκι, κουταλάκι)

Πως γίνεται ;

α) Βράσιμο σε κατσαρόλα.

Old-fashioned μέθοδος, αλλά ιδιαίτερα αποτελεσματική εαν γίνει σωστά. Τα εξαρτήματα βράζουν σε μια μεγάλη κατσαρόλα με νερό στην οποία έχουμε προσθέσει 2 κουταλιές φρέσκο λεμόνι για την αφαίρεση των αλάτων. Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ξύδι, εαν μας είναι τόσο αδιάφορο το να προσπαθούμε κατόπιν για κανά δίωρο να ξεμυρίσουμε το σπίτι μας (συνεπώς...λεμόνι). Η μέθοδος εξυπηρετεί και σε περιστάσεις που βρισκόμαστε εκτός και δεν έχουμε αποστειρωτή.



β) Ο κλασσικός αποστειρωτής υπό πίεση.
Η πλεον διαδεδομένη μέθοδος, γνωστή στους περισσοτέρους. Αποστειρώνει πολύ καλά, αλλά η φανατικοί της κατσαρόλας απλώς δεν την αλλάζουν.



γ) Αποστείρωση με κρύο νερό
Χρησιμοποιείται σκεύος κρύου νερού στο οποίο διαλύονται ειδικές ταμπλέτες αποστείρωσης σκευών. Διαδεδομένο στο εξωτερικό, όχι στην Ελλάδα. Την θεωρώ "χημική" μέθοδο και ως εκ τούτου δεν την συμπαθώ. Δεν την έχω χρησιμοποιήσει/προτείνει ποτέ.

δ) Αποστείρωση σε ειδικούς αποστειρωτές που τοποθετούνται στα μικροκύματα.
Απαιτούνται ειδικά σκεύη τα οποία έχουν θήκες για τα μπουκάλια και τοποθετούνται στον φούρνο μικροκυμάτων. Τα μικροκύματα είναι ευκολία και ως εκ τούτου στην καρδιά της "κουρασμένης" μητέρας κερδίζουν στις μέρες μας ολοένα και περισσότερο έδαφος. Αξιόπιστη μέθοδος. Βολική και γρήγορη (~1.5 λεπτό) για "εκτός". Είναι εύκολη η πρόσβαση σε έναν φούρνο μικροκυμάτων ακόμη και σε ένα ξενοδοχείο και σε ένα σπίτι που μας φιλοξενεί.



ε) Αποστείρωση με πηγή υπεριώδους φωτός.
Διαδεδομένη ελάχιστα στην Ελλάδα, κυρίως κυκλοφορούν UV αποστειρωτές πιπίλας (μικροί,φορητοί).



Oι σωστές λεπτομέρειες


  • Η αποστείρωση δεν υποκαθιστά το σωστό πλύσιμο των σκευών το οποίο πρέπει να προηγείται.
  • Είναι η πρώτη κίνηση που πρέπει να κάνουμε πριν χρησιμοποιήσουμε οποιοδήποτε σκεύος του μωρού που αγοράσαμε.
  • Μετά την αποστείρωση, αφαιρούμε με ειδική λαβίδα τα εξαρτήματα προσέχοντας να μην τα ακουμπάμε με τα χέρια μας.
  • Η αποστείρωση είναι μια καθημερινή διαδικασία και περιλαμβάνει το σύνολο των μπιμπερό και των πιπίλων, ακόμη και αυτών που αποστειρώθηκαν πριν 1-2 ημέρες και ΔΕΝ χρησιμοποιήθηκαν.
Πόσο διαρκεί η αποστείρωση ;

Κατ'ελάχιστον 6 μήνες. Υπάρχουν πολλές οδηγίες στο εξωτερικό που μιλούν για αποστείρωση των σκευών καθόλη την διάρκεια του πρώτου χρόνου ζωής. Καταλαβαίνουμε όμως, πως από την στιγμή που το μωρό μας θα μπουσουλήσει και αρχίσει να βάζει στο στόμα του διάφορα αντικείμενα του περιβάλλοντος, η έννοια "αποστείρωση" είναι εντελώς σχετική.

Διακόπτω την αποστείρωση. Και τώρα τι ;

Συχνά παρατηρώ γονείς οι οποίοι μολονότι είναι αρκετά τυπικοί στην αποστείρωση κατά τους πρώτους μήνες της ζωής, όταν αυτή διακοπεί, φτάνουν και αυτοί στο άλλο άκρο. Διακόπτω την αποστείρωση δεν σημαίνει παύω να είμαι σχολαστικός με την καθαριότητα των αντικειμένων που χρησιμοποιεί το παιδί μου. Τα μπιμπερό συνεχίζουν να πλένονται με το ειδικό βουρτσάκι και το ειδικό απορρυπαντικό. Οι πιπίλες πλένονται και φυλάσσονται σωστά στις θήκες τους.


Η καθαριότητα του παιδικού δωματίου

Στην παιδιατρική η καθαριότητα είναι απόλυτα συνυφασμένη με τον αερισμό των χώρων. Σωστός και ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΣ αερισμός του παιδικού δωματίου, του υπολοίπου σπιτιού, της σχολικής αίθουσας. Ο αερισμός των χώρων σε συνδυασμό με το σωστό πλύσιμο των χεριών είναι και θα είναι τα βασικότερα μέτρα πρόληψης μετάδοσης των λοιμώξεων.


Το παιδικό δωμάτιο εκτός από όμορφο, πρέπει να είναι και "έξυπνο" :

α) Δεν πρέπει να είναι φορτωμένο με ένα σωρό διακοσμητικά μικροαντικείμενα τα οποία εύκολα επιμολύνονται.
β) Δεν πρέπει να ακολουθούμε την ελληνική λογική που θέλει ένα παιδικό δωμάτιο "πνιγμένο" στα λούτρινα κουκλάκια. Είναι από τα μεγαλύτερα λάθη που οι γονείς επιμένουν να κάνουν. Τα λούτρινα-χνουδωτά κουκλάκια είναι κοινές εστίες μικροβίων. Ακόμη,κουκλάκια ευτελούς ποιότητας "μαδάνε".Το υλικό τους  εισπνέεται από το μωρό και ευθύνεται για εκδηλώσεις από το αναπνευστικό και αλλεργικές αντιδράσεις.


γ) Προτιμούμε τις μεγάλες καθαρές επιφάνειες, οι οποίες είναι εύκολο να καθαριστούν.Αποφεύγουμε την τοποθέτηση παρκέ, το οποίο μπορεί να είναι όμορφο και ζεστό, αλλά παγιδεύει υγρασία.
δ) Αποφεύγουμε την τοποθέτηση τοίχο-τοίχο μοκέτας στο πάτωμα. Αυτή εγκλωβίζει μικρόβια,μούχλα και υγρασία. Στα Αγγλικά σπίτια που αυτό συνηθίζεται, είναι η πρώτη αιτία εκδηλώσεων άσθματος στα παιδιά.


ε) Εαν το παιδί μας έχει αλλεργίες ή συμπτώματα από το αναπνευστικό, προσπαθούμε σε τακτά χρονικά διαστήματα, πέραν από το δωμάτιο και τα κλινοσκεπάσματα, να αερίζουμε και το στρώμα του παιδιού μας, παράλληλα τινάζοντας το. Αυτό το απαλλάσει σε έναν βαθμό από τα ενοχλητικά ακάρεα της σκόνης που είναι το πρώτο αίτιο άσθματος παγκοσμίως.

στ) Φροντίζουμε να διατηρούμε μια σταθερή θερμοκρασία στο παιδικό δωμάτιο (21-23 βαθμοί C είναι αρκετοί). Η υπερβολική ζέστη είναι εξίσου βλαπτική με το κρύο. Αποφεύγουμε την αγαπημένη συνήθεια της Ελληνίδας μάνας (αλλά ακόμη περισσότερο της γιαγιάς) να απλώνουμε ρουχαλάκια του μωρού στο δωμάτιο, ιδίως στα καλοριφέρ. Η υγρασία που απελευθερώνεται ευνοεί την ανάπτυξη μικροβίων και μυκήτων στο περιβάλλον. Για τον ίδιο λόγο, χρησιμοποιούμε υγραντήρες μόνο όπου υπάρχει απόλυτη ένδειξη κατόπιν συζητήσεως με τον γιατρό του παιδιού μας.

ΘΑ ΦΤΑΣΕΙ ΠΡΩΤΗ Η ΜΗΤΕΡΑ Ή ΤΟ ΜΩΡΟ ;








Τρίτη, 14 Απριλίου 2015

ΚΟΛΙΚΟΙ Α' ΤΡΙΜΗΝΟΥ : ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΩ ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΤΙ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΝΩ !

Τι είναι οι κολικοί (περιφραστικός ορισμός): Είναι σχεδόν καθημερινά επεισόδια εντονότατου κλάμματος που "ταλαιπωρούν" το μωρό μας και κατ' επέκταση σηκώνουν στο πόδι όλο το σπίτι. Η διάρκεια τους μπορεί να ποικίλλει από 1-2 εως και αρκετές (>4-5) ώρες. Συνηθέστερα κάνουν την εμφάνιση τους το απόγευμα και μπορεί να επεκτείνονται εως το βράδυ. Κατά τα επεισόδια, το μωρό μας κλαίει αδιάκοπα. Το πρόσωπο του κοκκινίζει. Σφίγγει τις γροθιές του και κάμπτει με δύναμη τα πόδια προς την κοιλιά. Εν συνεχεία τα εκτείνει, τις περισσότερες φορές ασύγχρονα.

Τι είναι οι κολικοί (ο "αυστηρός" ορισμός): Επεισόδια έντονου κλάμματος ενός - κατά τα άλλα -  υγιούς βρέφους που διαρκούν 3 και πλέον ώρες την ημέρα για 3 και πλέον ημέρες την εβδομάδα και έχουν συνολική διάρκεια 3 και πλέον εβδομάδων. 






Γιατί το μωρό μου κάνει κολικούς ; Μολονότι το τι μπορεί να ακούσετε, δεν υπάρχει επιστημονική απάντηση που να τεκμηριώνεται απολύτως ικανοποιητικά. Πιθανολογούνται :
α) Συμπτώματα από το ανώριμο γαστρεντερικό λόγω μυικών σπασμών του αυξανόμενου εντερικού σωλήνα.
β) Μετεωρισμός και κοιλιακά άλγη από την κατάποση αέρα κατά τα γεύματα.
γ) Κλάμμα απότοκο οπισθοστερνικού οισοφαγικού άλγους λόγω παλινδρόμησης περιεχομένου από το στομάχι από τον ακόμη ανώριμο οισοφαγικό σφιγκτήρα του άνω στομίου του στομάχου.
δ) Συμπτώματα που σχετίζονται σε αντίδραση στις πρωτείνες του αγελαδινού γάλακτος
ε) Νεότερες απόψεις ενέχουν ψυχοσωματικούς παράγοντες του βρέφους και μια ευερεθιστότητα από την αδυναμία επικοινωνίας των αναγκών του με την μητέρα.

Εαν πραγματικά υπάρχει βάσιμη λογική στους δύο τελευταίους παράγοντες, μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε τις στατιστικές που δείχνουν ότι τα βρέφη που θηλάζουν αποκλειστικά εμφανίζουν μικρότερη συχνότητα βρεφικών κολικών. 




Εμφανίζουν όλα τα βρέφη κολικούς ; Σχεδόν όλα. Αυτό που ποικίλλει (αλλά είναι ουσιώδους σημασίας) είναι η συχνότητα, η διάρκεια και ο χρόνος εμφάνισης. Συνηθέστερα οι κολικοί άρχονται μετά τις 2 πρώτες εβδομάδες της ζωής και διαρκούν μέχρι την ηλικία των 3-4 μηνών.

Οδηγίες αντιμετώπισης : Μην βιαστείτε να διαβάσετε. Πριν αρχίσετε να εφαρμόζετε σωρηδόν ότι σας πούνε (από φάρμακα και λοιπά τρικ), να θυμάστε ότι οι βρεφικοί κολικοί δεν εγκυμονούν κανένα πραγματικό κίνδυνο για την υγεία του παιδιού σας, και είναι μια διαδικασία από την οποία περνούν όλα τα μωρά.

Απολύτως ασφαλή μέτρα ( αυτά μας αρέσουν...) : 

1. Φροντίζω για την σωστή τεχνική σίτισης του μωρού μου. Το κρατώ σε όσο το δυνατόν λιγότερο οριζόντια θέση. Εαν θηλάζω, φροντίζω το στοματάκι του μωρού να εφαρμόζει καλά γύρω από την θηλαία άλω, ούτως ώστε οι απομυζητικές του κινήσεις να οδηγούν στην σωστή σύνθλιψη του μαστού και την κατάποση γάλακτος και όχι αέρα. Εαν το μωρό μας δεν θηλάζει, κρατώ το μπιμπερό αρκετά κάθετα ούτως ώστε η θηλή του να είναι γεμάτη πλήρως με γάλα και όχι αέρα. Υπάρχουν μπιμπερό με ειδικά για αυτόν τον σκοπό, αλλά και ειδικές αντικολικές θηλές.




2. Το ρέψιμο βγήκε από τον παράδεισο. Βοηθά στην αποτελεσματική αποβολή του αέρα και την καλύτερη πέψη της τροφής. Σταματώ 1-2 φορές το γεύμα του μωρού και προσπαθώ να το κάνω να ρευτεί. Δεν το παρακάνω κάθε λίγο και λιγάκι με κίνδυνο να αποσυντονίσω πλήρως το γεύμα και το παιδί.

3. Πολλά βρέφη κατά την έναρξη των κολικών φαίνεται ότι ανακουφίζονται από την άσκηση πίεσης στην κοιλίτσα τους. Αυτό μπορεί να γίνει είτε βάζοντας το μωρό μπρούμυτα στα πόδια μας και ασκώντας πίεση στην κοιλιά του με τα γόνατα μας, είτε κρατώντας το ψηλά και πιέζοντας την κοιλίτσα του στον ώμο μας. Προσέχω βεβαίως αυτό να μην γίνει αμέσως μετά το γεύμα.

4. "Ξεγελάω" το μωρό με "φτηνά κόλπα". Όλα επιτρέπονται στον έρωτα,τον πόλεμο αλλά και τους κολικούς (με την προυπόθεση ότι δεν βλάπτουμε βεβαίως το μωρό μας). Έχει παρατηρηθεί λοιπόν ότι μπορούμε να αποσπάσουμε την προσοχή του μωρού όταν το εκθέσουμε σε μια κατά τα άλλα ενοχλητική πηγή ήχου (ηλεκτρική σκούπα,απορροφητήρας). Επίσης, εαν το μωρό μας παίρνει πιπίλα του την δίνουμε. Μπορούμε για ακόμη μεγαλύτερη δράση να την βρέξουμε με λίγες σταγόνες διαλύματος ζαχαρόνερου (ζητούμε αμπούλες D/W 35% από το φαρμακείο), πάντοτε με μέτρο. Η βόλτα με το αυτοκίνητο,ακόμη, φαίνεται οτι ηρεμεί ορισμένα μωρά.

5. Κάνω ένα ήπιο μασάζ με απαλές κυκλοτερείς κινήσεις χρησιμοποιώντας βρεφικό λαδάκι στην κοιλίτσα του μωρού μας.



6.Κρατώ το μωρό μου αγκαλιά και προσπαθώ να ζεστάνω την κοιλίτσα του, συχνά χρησιμοποιώντας ένα μπιμπερό με ζεστό (όχι καυτό) νερό.

7.Μπορώ να δώσω στο μωρό μου ένα γεύμα από ρόφημα βοτάνων (Kinderte) συνολικού όγκου 50 ml το οποίο μπορεί να το ανακουφίσει.

Ξεκινούμε λοιπόν, πάντοτε από τα παραπάνω μέτρα υπό την έννοια ότι είναι εντελώς ακίνδυνα για το μωρό μας και στην πλειονότητα των περιπτώσεων θα ανακουφίσουν σε έναν βαθμό την ένταση των συμπτωμάτων.

Διαιτητικά μέτρα (δεν μας αρέσουν ιδιαίτερα) :

1. Συστήνουμε στην μητέρα που θηλάζει να περιορίσει στην διατροφή της τροφές που μπορούν να προκαλέσουν μετεωρισμό στο μωρό. Της συστήνουμε να αποφύγει τα πολλά λαχανικά με ιδιαίτερη οσμή (σκόρδο,κρεμμύδι,κόκκινο λάχανο) και τα πολλά όσπρια. Συστήνεται ακόμη η αποφυγή μεγάλης ποσότητας στιγμιαίου καφέ (φραπέ,νες) και του αλκοόλ.

2. Ειδικές βρεφικές formulas (γάλατα). Υπάρχουν γάλατα αντιαναγωγικά (AR/GF) , γάλατα έναντι κολικών και γάλατα υποαλλεργικά ή με τροποποιημένη σύσταση (ΗΑ και τύπου COMFORT/SENSITIVE)  που η πρωτεινική τους σύσταση και η ωσμωτικότητα τους βοηθούν στην μείωση των κολικών. Περιττό να σας πώ ότι είμαστε ιδιαίτερα φειδωλοί σε αλλαγές γάλακτος και πάντα αυτές γίνονται ως "έσχατο μέσο" σε συνεννόηση με τον παιδίατρο μας.

3. Κατ' αντιστοιχία ορισμένοι συνάδελφοι συστήνουν τον αποκλεισμό των γαλακτοκομικών από την διατροφή της θηλάζουσας μητέρας ( "έσχατο μέσο" και αυτό και μόνο όπου υπάρχει σαφής ένδειξη).

Φαρμακευτικά μέτρα : 

Βεβαίως και δεν είναι η προτεραιότητά μας. Ευτυχώς συνήθως κάνουμε λόγο για ουσίες χωρίς ιδιαίτερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Η αποτελεσματικότητα ΟΛΩΝ είναι αμφίβολη.

1. Σιμεθικόνη. Δεσμεύει τον ελεύθερο αέρα του στομάχου σε μεγάλες φυσαλίδες, διευκολύνοντας την απομάκρυνση του. Γίνεται καλά ανεκτή, αλλά η αποτελεσματικότητα της αμφισβητείται από διπλές τυφλές μελέτες. Πολλοί γονείς υποστηρίζουν όμως ότι είδαν διαφορά στο μωρό τους.

2. Προβιοτικά. Γενικώς γίνεται μια προσπάθεια τα προβιοτικά να παρουσιαστούν ως "πασπαρτού" για μια σειρά από εκδηλώσεις του πεπτικού (μετεωρισμός,κοιλιακό άλγος,δυσαπορρόφηση, δυσκοιλιότητα). Αυτό αφαιρεί από την αξιοπιστία τους. Γίνονται επίσης καλώς ανεκτά, χωρίς να αναφέρονται ιδιαίτερες ανεπιθύμητες ενέργειες.

3. Αντιχολινεργικά (οματροπίνη). Χρησιμοποιείτο παλαιότερα και δυστυχώς ακόμα και σήμερα από συναδέλφους. Έχει αντισπασμωδική δράση στο έντερο, αλλά ενδεχόμενες σοβαρότατες ανεπιθύμητες ενέργειες που καθιστούν την χρήση τους μη αποδεκτή.

ΤΙ ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΜΕ : 

1. Δεν πανικοβαλλόμαστε. Ο πανικός και η βιασύνη είναι κακοί σύμβουλοι. Η ένταση και ο επακόλουθος εκνευρισμός στο σπίτι μπορούν να επιδεινώσουν την εικόνα των κολικών.
2. Δεν ξεχνάμε ότι κάθε μωρό που κλαίει δεν σημαίνει εκ των προτέρων  ότι αυτή η εκδήλωση 
είναι αποτέλεσμα κολικών. Ιδίως εαν δεν έχουμε καλή εμπειρία στο θέμα από προηγούμενα μας παιδιά, επισκεπτόμαστε τον παιδίατρο απογευματινές ώρες και του ζητούμε να εξετάσει το μωρό.
3. Δεν βιαζόμαστε να δώσουμε στο μωρό φάρμακα.
4. Δεν δίνουμε στο μωρό μας αντιχολινεργικά (σταγόνες Nopar) ακόμη και εαν ο παιδίατρος ή κάποιος φίλος μας το συστήσει.
5. Δεν αλλάζουμε αβασάνιστα το γάλα του παιδιού μας. Δεν κάνουμε συχνές αλλαγές. Σχεδόν ποτέ δεν θα μας βγει σε καλό.
6. Δεν διακόπτουμε ΣΕ ΚΑΜΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ τον θηλασμό. Είμαστε φειδωλοί στο να επιβάλλουμε διαιτητικούς περιορισμούς στην θηλάζουσα.


ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ ΚΟΛΙΚΩΝ


Σε όλες τις περιπτώσεις να μην ξεχνούμε ότι οι κολικοί του πρώτου τριμήνου είναι μια φυσιολογική εκδήλωση των πρώτων μηνών της ζωής. Κάθε μωρό είναι ένας διαφορετικός άνθρωπος. Εφαρμόζω λοιπόν μεθοδικά μια σειρά από ασφαλή μέτρα και διαπιστώνω ποια είναι αυτά που βοηθούν το δικό μου μωρό ικανοποιητικά. Βρίσκομαι πάντοτε σε συνεχή επαφή με τον παιδίατρο μου και τον ενημερώνω έγκαιρα για οποιαδήποτε εξέλιξη (άρνηση του παιδιού να σιτιστεί, επιδείνωση των κολικών, αλλαγή της χροιάς του κλάμματος σε ιδιαίτερα οξύ και υψίσυχνο). Εξοπλίζω τον εαυτό μου με τα δύο βασικότερα όπλα ενός γονιού : την υπομονή και την αγάπη. 

Δεκτό κάθε σχόλιο. Σας ευχαριστώ.

Δευτέρα, 6 Απριλίου 2015

ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΒΗΧΕΙ ΠΑΛΙ : ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΑΣΘΜΑ . ΤΟ ΕΧΕΙΣ ; ΤΟ ΞΕΡΕΙΣ ;

           Το άρθρο είναι εκτενές, αλλά εαν κάνετε τον κόπο, ίσως σας διαφωτίσει.  

           Το άσθμα είναι με διαφορά η συχνότερη χρόνια πάθηση στα παιδιά. Στην χώρα μας το ποσοστό εμφάνισης της νόσου είναι περι το 15% . Τι σημαίνει πρακτικά αυτό ; Σε μια σχολική αίθουσα με 25-27 παιδιά , τα 5 έχουν εκδηλώσεις άσθματος ....

Τώρα που το μάθατε αυτό, καθήστε και σκεφτείτε : Στην τάξη του παιδιού σας γνωρίζετε 5 παιδιά με άσθμα ; Στον οικογενειακό- φιλικό σας περίγυρο ; Η απάντηση είναι ΟΧΙ. Μα πως γίνεται όμως να μην γνωρίζετε ούτε ένα παιδί με την συχνότερη, όπως είπαμε, πάθηση της παιδικής ηλικίας ;

Η απάντηση είναι απλή. Σε μια χώρα που βρισκόμαστε ακόμη σε νοοτροπίες μεσαίωνα, το παιδικό άσθμα είναι "ταμπού". Το παιδί λοιπόν επιτρέπεται να βήχει συχνά-πυκνά, επιτρέπεται να σφυρίζει, επιτρέπεται ο παιδίατρος να μας δίνει "μάσκες" σε κάθε ευκαιρία. Επιτρέπεται να πουμε ότι το παιδί μας κάνει "βρογχικά" ή ακροαστικά , ότι "βράζει". Αλλά προς Θεού....ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΝΑ ΠΟΥΜΕ ΟΤΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΕΧΕΙ ΑΣΘΜΑ !

AKOY EΞΥΠΝΑΚΙΑ ! ΜΠΟΡΕΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΜΑΣΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΟΤΙ ΠΙΝΕΙ ΓΑΛΑ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΘΑ ΜΟΥ ΠΕΙΣ ΕΣΥ ΟΤΙ ΕΧΕΙ ΑΣΘΜΑ...


Στην λέξη κόλλησες , θα μου πείτε . Όχι. Στην νοοτροπία. Για την ακρίβεια στην γενικότερη νοοτροπία που επιτρέπει να περιγράψουμε με διαφόρους τρόπους το τι έχει ένα παιδί , αλλά όχι να το κατονομάσουμε. Αυτό είναι ιδιαίτερα "βολικό". Ο γιατρός που θα βάλει επίσημα την διάγνωση του άσθματος, πέραν του ότι προκαλεί την δυσαρέσκεια των γονέων, δεσμεύεται απόλυτα από την διάγνωση του και πρέπει να κάνει 1-2-3 πράγματα. Ο άλλος όμως ; Ο γιατρός που θα το "πει με δικά του λόγια" ; Αυτός είναι αγαπητός και πάνω από όλα ΕΥΕΛΙΚΤΟΣ. Η διάγνωση δεν τον δεσμεύει. Μπορεί να δώσει μάσκες,κορτιζόνες,αντιβιώσεις (κάτι από όλα αυτά, ή και ΟΛΑ) με όποια σειρά του κατέβει στο μυαλό.

Το πρόβλημα είναι απλοικό. Δεν γίνεται να βοηθήσεις αποτελεσματικά ένα παιδί, εαν αποφεύγεις να το διαγνώσεις είτε από αδυναμία είτε για άλλους λόγους. Κάπως έτσι, πολλά παιδιά περνούν την παιδική τους ηλικία μέσα στον βήχα και τα φάρμακα και οι μητέρες βρίζουν την κακή τους τύχη που το παιδί στον παιδικό/νηπιαγωγείο/δημοτικό  "το έχω κάθε μήνα άρρωστο".



Τι είναι το άσθμα ; 

Είναι μια χρόνια φλεγμονή των πνευμόνων κατά την οποία οι βρόγχοι του παιδιού εμφανίζουν έντονη αντίδραση (υπεραντιδραστικότητα) όταν έρθουν σε επαφή με συγκεκριμένους ερεθιστικούς παράγοντες . Ο ορισμός είναι επίτηδες υπεραπλουστευμένος για να γίνει κατανοητός. Το παιδί με άσθμα δηλαδή, ενοχλείται και εμφανίζει συμπτώματα όταν έρθει σε επαφή με παράγοντες που σε άλλο παιδί δεν θα είχαν τον ίδιο αντίκτυπο.



Ο ΛΕΓΟΜΕΝΟΣ ΒΡΟΓΧΟΣΠΑΣΜΟΣ


Ποιοι είναι οι παράγοντες αυτοί ;

Το άσθμα είναι πολυπαραγοντική νόσος. Επηρεάζεται δηλαδή τόσο από την κληρονομικότητα όσο και από παράγοντες περιβαλλοντικούς. Αυτοί είναι :

α) Αλλεργιογόνα (γύρη, χόρτα, ακάρεα της σκόνης, τρίχωμα/επιθήλια ζώων)
β) Χημικές ουσίες (καθαριστικά για το σπίτι, απορρυπαντικά, καπνός τσιγάρου - το σημαντικότερο όλων)
γ) Λοιμώξεις (συνηθισμένο σε παιδιά προσχολικής ηλικίας - "ιογενής βρογχόσπασμος" - το παιδί εμφανίζει αναπνευστική συμπτωματολογία ή επιδείνωση της υπάρχουσας επι της ευκαιρίας ιώσεων)
δ) Άσκηση ( Exercise Induced Asthma - ξεχωριστός τύπος άσθματος. Το παιδί μετά από έντονη άσκηση σταματά λαχανιασμένο και κοντανασαίνει).
ε) Ψυχογενείς παράγοντες (στρες, προβλήματα στο οικογενειακό-φιλικό-σχολικό περιβάλλον)


ΤΙ ΑΠΟ ΑΥΤΑ ΕΠΙΔΕΙΝΩΝΕΙ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΟΥ ΠΑΙΔΙ ;


Οικογενειακό- ατομικό ιστορικό :

Εαν ρωτήσεις τους γονείς του ασθματικού παιδιού, συχνά θα διαπιστώσεις ότι ένας από τους δύο τουλάχιστον θα σου πει ότι σαν παιδί και ο ίδιος έβηχε συχνά, έπαιρνε φάρμακα , ή είχε κάποια αλλεργία. Δεν σημαίνει ότι το παιδί του θα έχει ακριβώς το ίδιο. Αυτό που κληρονομείται είναι μια ατοπία (αλλεργική διάθεση) , μια "ευαισθησία" σε ποικίλες εκδηλώσεις.

Το άσθμα είναι το πιο χοντρό κλαδί του δέντρου της παιδικής αλλεργίας . Τα άλλα κλαδιά είναι η αλλεργική ρινίτιδα (συχνά μπουκώματα) , η αλλεργική επιπεφυκίτιδα (μάτια ευαίσθητα που φαγουρίζουν/τρέχουν) και βέβαια η αλλεργική δερματίτιδα/έκζεμα (ευαίσθητο δέρμα που αντιδρά/κοκκινίζει εύκολα). Δεν είναι απαραίτητο ένα παιδί να εμφανίζει όλες αυτές τις εκδηλώσεις. Ένα παιδί όμως με θετικό οικογενειακό ιστορικό και ρινίτιδα είναι σαφώς υποψήφιο να έχει/ή να μας κάνει προσεχώς και άσθμα.

Συμπτώματα : 

Η κλασσική τριάδα :

1. Βήχας . Πολλές φορές μπορεί να είναι η πρώτη/μόνη εκδήλωση του άσθματος και να εμφανίζεται μετά από άσκηση ή κατά τον ύπνο προς τις πρώτες πρωινές ώρες συνηθέστερα.

2. Σφύριγμα (συριγμός) : Το παιδί μπορεί να σφυρίζει κατά την εκπνοή. Σε έντονες εξάρσεις αυτό μπορεί να γίνει ακουστό ακόμη και από τους γονείς , χωρίς δηλαδή να χρειάζεται στηθοσκόπιο.

3. Δύσπνοια . Το παιδί εμφανίζεται σαν να μην του φτάνει ο αέρας. Μπορεί να δυσκολεύεται να ξαπλώσει το βράδυ.






Διάγνωση :

Εδώ είμαστε. Λόγω της ετερογένειας και της περιοδικότητας των συμπτωμάτων, η διάγνωση πρέπει να γίνει από γιατρό που έχει την ανάλογη ικανότητα και εμπειρία . 


1) Λεπτομερέστατο οικογενειακό- ατομικό ιστορικό. Από τη εμπειρία μου και τα ερωτηματολόγια που χρησιμοποιώ, απαιτούνται τουλάχιστον 15 λεπτά ΜΟΝΟ για το ιστορικό.

2) Έλεγχος αναπνευστικής δοκιμασίας . Εκτίμηση της μέγιστης εκπνευστικής ροής (PEFR) με ροόμετρο ή ακόμα πληρέστερα του συνόλου της αναπνευστικής λειτουργίας με σπιρομέτρηση . Οι τιμές που θα προκύψουν συγκρίνονται με αυτές που προβλέπονται για το ύψος και την ηλικία του παιδιού. Αυτές είναι βεβαίως ειδικές δοκιμασίες που ελάχιστοι παιδίατροι τις εκτελούν και άκομα ελαχιστότεροι μπορούν να τις αξιολογήσουν αποτελεσματικά . Εαν δεν υπάρχει πρόσβαση σε καλό γνώστη ή/και παιδοπνευμονολόγο , προτιμήστε πνευμονολόγο ενηλίκων (οι δοκιμασίες αυτές εκτελούνται ούτως ή άλλως σε παιδιά > 5 ετών που μπορούν να συνεργαστούν καλώς) παρά έναν παιδίατρο που υποστηρίζει ότι γνωρίζει, αλλά επι της ουσίας δεν έχει καμμία ειδική εκπαίδευση.


ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΣΠΙΡΟΜΕΤΡΙΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗ ΣΤΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ-ΟΓΚΟΥ ΚΑΙ ΟΓΚΟΥ-ΧΡΟΝΟΥ


3) Δοκιμασία αντιστρεπτότητας. Χρησιμότατη και εύκολη εξέταση. Περιλαμβάνει την εκτίμηση της αναπνευστικής λειτουργίας πριν και μετά την χορήγηση βρογχοδιασταλτικού φαρμάκου. Ένα παιδί που η αναπνευστική του λειτουργία βελτιώνεται κατά 12% (και άνω) μετά την χορήγηση βρογχοδιασταλτικού (Aerolin) δεν μπορεί να έχει τίποτε άλλο, παρά άσθμα ! Είναι τόσο απλό .



ΑΓΟΡΙ 11 ΕΤΩΝ ΜΕ ΣΥΧΝΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΒΗΧΑ. ΣΤΗΝ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΤΙΣΤΡΕΠΤΟΤΗΤΑΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ 16% ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΕΙΣΠΝΟΕΣ = ΑΣΘΜΑ, ΤΕΛΕΙΩΣΑΜΕ  ΕΤΣΙ ΑΠΛΑ!

4) Αλλεργιολογικός έλεγχος. Γίνεται συνήθως αφού μπει η διάγνωση για την διευκρίνηση του υποστρώματος της νόσου . Φυσιολογικός αλλεργιολογικός έλεγχος ΔΕΝ σημαίνει κατ' ανάγκη απουσία άσθματος.

5) Ακτινογραφία θώρακος. ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ! Την ζητούμε μόνο σε περιπτώσεις που έχουμε αποτυχει στον ικανοποιητικό έλεγχο του άσθματος και χρειάζεται να αναθεωρήσουμε την αρχική διάγνωση.

Αντιμετώπιση : 

1) Το πρώτο και βασικότερο στην αντιμετώπιση του άσθματος που πρέπει να πουμε  είναι η αποφυγή των πιθανών ερεθιστικών παραγόντων. Τα παιδιά πρέπει να ζουν σε ένα περιβάλλον απόλυτα καθαρό, όσο το δυνατόν χωρις ορατή σκόνη και υγρασία . Οι χώροι πρέπει να είναι λοιπόν πολύ καθαροί και όλα τα δωμάτια του σπιτιού να αερίζονται επαρκώς .  Η επαφή με το παθητικό κάπνισμα είναι ο παράγοντας που δεν θα επιτρέψει στο παιδί μας ΠΟΤΕ να γίνει τελείως καλά. Το κάπνισμα στον απορροφητήρα ΔΕΝ είναι αποδεκτό. Ακόμη και το κάπνισμα στο μπαλκόνι μπορεί να είναι ανεπαρκές, αφού ο καπνιστής αποδεσμεύει ΟΛΕΣ τις ώρες της ημέρας νικοτίνη με την αναπνοή του σε μια ακτίνα μέχρι 70 πόντους από το στόμα του. Εαν το παιδί του βρίσκεται εντός της ακτίνας, η νικοτίνη μεταφέρεται στο δικό του βρογχικό δένδρο. "Εγώ έκανα ότι μου είπε ο παιδίατρος, αλλά και πάλι το παιδί δεν είναι τελείως καλά" . Την επόμενη φορά που θα το πεις , ξανασκέψου τα ένα-ένα.

2) Το κάθε παιδί είναι διαφορετικό από το άλλο. Το ίδιο ισχύει και για το άσθμα του. Αποφεύγω λοιπόν αυτά που έχω παρατηρήσει ότι ενοχλούν το δικό μου παιδί. Κάθε φορά που χειροτερεύει, αναρωτιέμαι... Πήγαμε κάπου ; Ήρθε σε επαφή με λουλούδια,γύρη ; Έπαιξε με ζώα ; Έτρεξε πολύ ; Μύριζε χλωρίνη ή κάτι άλλο ; Τι έφαγε ; Όλα αυτά αποτελεσματικά καταγράφονται στο ημερολόγιο άσθματος (asthma diary) που οι γιατροί δεν εφαρμόζουν και οι γονείς "βαριούνται" να κρατούν.

3) Φάρμακα . Εδώ πρέπει να κάνουμε μια διάκριση.

3Α) Ο ασθματικός παροξυσμός . Το επείγον επεισόδιο, δηλαδή. Πνίγεται το παιδί στον βήχα και δεν μπορεί να πάρει ανάσα. Η θεραπεία εδώ είναι άμεση/ανακουφιστική , με λίγα λόγια Aerolin ! 4-6 πατήματα μέσω αεροθαλάμου τα οποία μπορούμε να επαναλάβουμε μετά από 20 λεπτά εκ νέου. Ενοχλούμε τον γιατρό μας ΕΚΕΙΝΗ ΤΗΝ ΣΤΙΓΜΗ (ασχέτως ώρας) για να μας κατευθύνει. Η κορτιζόνη θα αρχίσει να δρά μετά από 1-2 ώρες, δεν θα "σώσει" το παιδί όπως πολλοί φαντάζονται. Αποτυχία αντιμετώπισης του οξέος παροξυσμού είτε λόγων κακών ενεργειών, είτε λόγω βαρύτητας της κρίσης, θα οδηγήσει στο νοσοκομείο.

3Β) Χρόνιο άσθμα- έλεγχος . Το άσθμα με την ηλικία ΘΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ! Ελαχιστότατα είναι τα παιδιά που θα το κουβαλήσουν στην ενήλικο ζωή. Το παιδί μας λοιπόν, θα είναι απολύτως καλα. Το στοίχημα είναι μέχρι να συμβεί αυτό, το άσθμα του να ελέγχεται άριστα . Άριστα σημαίνει ότι το παιδί δεν παρεμποδίζεται στην ζωή του, παίζει, τρέχει και συμμετέχει όπως όλα τα άλλα παιδιά. Δεν έχει συχνά συμπτώματα ιδίως νυχτερινά , δεν εμφανίζει συχνές κρίσεις, δεν χρειάζεται πολλά φάρμακα και διατηρεί μια καλή αναπνευστική λειτουργία ( FEV1 >80 %). Το να ελέγξεις λοιπόν τέλεια ένα άσθμα μακροχρονίως και μάλιστα με τις μικρότερες δυνατές δόσεις φαρμάκων είναι τέχνη. Και η τέχνη θέλει μάστορα... Aerolin, Flixotide, Seretide, κορτιζόνες, Singulair , θεοφυλλίνες , αντιισταμινικά. Τα έχετε ακούσει όλα είμαι βέβαιος. Το πότε,το πως και σε ποιες δόσεις όμως θα χρησιμοποιηθούν είναι αντικείμενο βαθιάς γνώσης και εμπειρίας. Εμπειρίας που δυστυχώς είναι δυσεύρετη στην "χώρα του περίπου". Η αγωγή πρέπει να αναθεωρείται κάθε 2-3 μήνες με σκοπό την εξεύρεση των ελάχιστων δόσεων κάτω από τις οποίες το παιδί μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά.




ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΕΙΣ ΠΟΛΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΑΙΔΟΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΥΣ , Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ. (ΠΛΗΡΩΣ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΟ < 30%) . ΤΩΡΑ ΦΑΝΤΑΣΤΕΙΤΕ ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ... (ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ Γ' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ - ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ  ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΑΝΑΚΑΣ)


Κλείνω με μύθους και πραγματικότητες :

α)  Να μην ντρεπόμαστε να διεκδικήσουμε την ακριβή διάγνωση του παιδιού μας. Εκτός από τον "κακό γιατρό" , η ευθύνη βαραίνει εξίσου κι εμας για το πόσο βοηθήσαμε το παιδί μας.
β) Οι μάσκες δεν είναι αντιβηχικά. Παιδί χωρίς σαφή ακροαστικά/βρογχόσπασμο ΔΕΝ χρειάζεται εισπνοές.
γ) Κάποτε (ίσως και ακόμη) ήταν "πολύ της μόδας" να έχουμε στο σπίτι και έναν νεφελοποιητή. Η μητέρα λοιπόν μπορούσε άνετα να δεχτεί ότι η/ο παιδίατρος την έβαλε να πάρει έναν νεφελοποιητή 400 ευρώ και ότι κάθε μέρα αδειάζει έναν τόνο φάρμακα, αλλά....(ναι,καλά το μαντέψατε) εαν της έλεγες ότι το παιδί της ήταν ασθματικό αντιδρούσε. "Όχι γιατρέ, εμείς μόνο λίγα ακροαστικά κάνουμε...". Ο νεφελοποιητής λοιπόν έχει περίτρανα αποδειχτεί ότι δεν πλεονεκτεί ΣΕ ΤΙΠΟΤΑ στην χορήγηση βρογχοδιασταλτικών έναντι του αεροθαλάμου. Πλεονεκτεί βέβαια αλλού (τροφή για σκέψη).
- "Μα εμείς γιατρέ πήγαμε στο νοσοκομείο και μας κάναν νεφελοποιητή και μας βοήθησε πολύ"
Ναι. Αλλά ο νεφελοποιητής του νοσοκομείου έχει και μια παροχή οξυγόνου ΝΑ (με το συμπάθειο) στο τοίχο, του σπιτιού είναι ένα πλαστικό παιχνίδι. Το υγροποιημένο οξυγόνο λοιπόν, είναι αυτό που έκανε την μεγάλη διαφορά.
δ) Υπάρχει ΜΙΑ ΜΟΝΟ ένδειξη για θεραπεία ασθματικού παροξυσμού μέσω νεφελοποιητή. Η περίπτωση του "ευθραύστου άσθματος" ( Brittle asthma type 2) κατά το οποίο το παιδί κάνει βαριές κρίσεις "εν αιθρία" με απροσδόκητες μεγάλες πτώσεις της PEFR . Είναι μια πολύ ειδική διάγνωση, η οποία απαιτεί μεγάλη εμπειρία και δεν νομίζω ότι ο γενικός παιδίατρος που δεν μιλά ΚΑΝ για άσθμα φτάνει σε τέτοια μήκη.
ε) Η διάγνωση και η αντιμετώπιση του άσθματος είναι χρονοβόρα και κοπιώδης. Ένα μικρό αντίτιμο μπροστά στην καλή υγεία και την φυσιολογική ζωή του παιδιού μας. Αναλύοντας τις παραμέτρους της διάγνωσης (λεπτομερές ιστορικό, αναπνευστικές δοκιμασίες, αντιστρεπτότητα) αντιλαμβάνεται κανείς ότι η συγκεκριμένη πρώτη και σημαντικότερη επίσκεψη στον γιατρό οφείλει να διαρκέσει εξ'ορισμού minimum 60 λεπτά. Για την ακρίβεια 60 λεπτά χρειάζεται κάποιος που τα παίζει όλα αυτά "στα δάκτυλα". Δεν μπορούμε λοιπόν να λέμε ότι πήγα στον παιδίατρο και στο κλασσικό ξεπέταγμα των 10-15 λεπτών είπαμε για τα ακροαστικά του παιδιού. Sorry, το έχω μετρήσει, δεν βγαίνει σε κανονική έκδοση, μόνο σε πασάλλειμα.
στ) Θα διαπιστώσατε ότι στην θεραπεία δεν ανέφερα πουθενά για αντιβίωση. Γιατί άραγε ; Γιατί ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ! Δυστυχώς στην περιοχή μας, η αντιβίωση είναι σαν τις πατάτες στην ταβέρνα. Βάζεις τα υπόλοιπα και στο τέλος λες "και μια πατάτες"! Έχει βράσιμο το παιδί, μας έδωσε ο γιατρός μάσκες,κορτιζόνη κτλ και στο τέλος να κι ένα Claripen. Το παιδί έχει μπούκωμα και βήχει ; Σπρει, αντιισταμινικά κι ένα Augmentin... Έτσι ενεργούν οι επαγγελματίες του είδους. Επιτρέψτε μου να παραμείνω ως εκ τούτου "ερασιτέχνης".

ΥΓ. Ως ασχολούμενος με το αναπνευστικό, θα ήθελα την προσωπική σας γνώμη/εμπειρία/τοποθέτηση. Παρακαλώ όμως : Απαγορεύονται τα επώνυμα σχόλια του στυλ "πήγα στον τάδε". Σκοπός είναι να εκθέσουμε κακώς κείμενα και καταστάσεις , ΟΧΙ ΠΡΟΣΩΠΑ. Εξάλλου, σε έναν μεγάλο βαθμό για τα πρόσωπα και τις συμπεριφορές ευθύνεστε εσείς οι ίδιοι.

Σάββατο, 4 Απριλίου 2015

ΤΟ ΜΩΡΟ ΒΓΑΖΕΙ ΔΟΝΤΙΑ... (ΟΔΟΝΤΟΦΥΙΑ: ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ/ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ)



Το παιδι βγαζει δοντια.Ταλαιπωρειται και το σπιτι χανει την ηρεμια του για αλλη μια φορα («πανω που ειχαμε τελειωσει με τους κολικους και που ξεκινησε να κοιμαται το βραδυ»).Τα παιδια εμφανιζουν τους νεογιλους και τους μονιμους οδοντες (τα πρωτα και τα δευτερα δοντια δηλαδη).Οι νεογιλοι οδοντες (20 στο συνολο) αρχιζουν να ανατελλουν μετα τον 5ο μηνα ζωης (συνηθως περι τον 7ο) και η διαδικασια αυτη ολοκληρωνεται μεχρι την ηλικια των 3 ετων.



E-E-E-EΡΧΟΝΤΑΙ !!!

Συμπτώματα :

Υπάρχει ευρεία διαφωνια στην διεθνή βιβλιογραφία και τις γνώμες των ειδικων για τον βαθμό στον οποίο η οδοντοφυία οδηγεί σε συστηματικές άλλες εκδηλώσεις.
1) Ανησυχία. Εδώ θα συμφωνήσουν μάλλον όλοι. Το μωρό μας θα εμφανίσει έντονη γκρίνια και σιελλόροια. Τα ούλα φλεγμαίνουν (και επομένως πονούν...) .  Στην προσπάθεια του να ανακουφιστεί το μωρό μας δαγκώνει μανιωδώς παιχνίδια,αντικείμενα,δάκτυλα. Η ανακούφιση είναι μόνο πρόσκαιρη.

ΝΑΤΑΑΑΑ!

2) Διάρροιες.  "Τα δόντια κάνουν διάρροιες" . Πρόκειται για αστικό μύθο, βέβαια. Μην εκπλήσσεστε. Πιθανώς και ο παιδίατρος σας έχει μείνει με αυτήν την εντύπωση. Μπορούν να ισχύουν 3 τινά : α) Η υπερβολική παραγωγή σάλιου οδηγεί το παιδί στο να καταπιεί μια μεγάλη ποσότητα από αυτό. Το σάλιο περνά βεβαίως στον πεπτικό σωλήνα του παιδιού, αναμιγνύεται με το εντερικό περιεχόμενο, με αποτέλεσμα τα κακά του παιδιού να είναι περισσότερο μαλακά σε σύσταση (loose stool). β) Το βρέφος που βρίσκεται σε έντονη φάση οδοντοφυίας (άρα και στρες) είναι περισσότερο επιρρεπές σε λοιμώξεις του εντέρου. γ) Διαρροικές κενώσεις άλλης αιτιολογίας οι οποίες χρονικά συνέπεσαν με την περίοδο της οδοντοφυίας, η οποία κάθε άλλο παρά σύντομη είναι.

3) Πυρετός . Πόσο "βολικό" είναι για τον παιδίατρο σε ένα εμπύρετο επεισόδιο βρέφους να αποφανθεί ότι "μάλλον είναι από τα δόντια" ; Η εντύπωση αυτή έχει περάσει ευρέως και στους γονείς και πολλές φορές αναστέλλουν την εξέταση του παιδιού επάνω στην βάση ότι "το παιδί βγάζει δόντια". Άλλοι πάλι κάνουν λόγο για τον "ιό της οδοντοφυίας" (τον οποίο δεν μπορούν να κατονομάσουν) χρησιμοποιώντας ασάφειες στο περίπου. Μπορούμε ξεκάθαρα να πούμε μόνο τα εξης δύο : α) Όπως προαναφέρθηκε, ένα βρέφος σε φάση έντονης οδοντοφυίας είναι περισσότερο επιρρεπές σε λοιμώξεις. Άρα...ο πυρετός ΔΕΝ είναι από τα δόντια σε αυτήν την περίπτωση, απλώς η γενικότερη κατάσταση του βρέφους προδιαθέτει στο να κολλήσει και να εκδηλώσει μια ΑΛΛΗ ίωση. β) Σε περιόδους που τα ούλα του παιδιού εμφανίζουν μια εικόνα έντονης τοπικής φλεγμονής, η ουλίτιδα αυτή μπορεί να ευθύνεται (αν και όχι συχνά) για την εκδήλωση ενός χαμηλού πυρέτειου (σχεδόν πάντα < 38) βραχείας διάρκειας. Συνυπολογίστε λοιπόν τα ανωτέρω την επόμενη φορά που ο παιδίατρος θα σας πει ή θα σκεφτείτε ότι "το παιδί κάνει πυρετό από τα δόντια".

4) Λοιπές εκδηλώσεις . Το βρέφος μπορεί να παρουσιάζει κατά τις εξάρσεις της οδοντοφυίας περιόδους παροξυσμικού βήχα που μπορεί να φτάσουν εως και εικόνα πνιγμονής. Αυτό οφείλεται σε αντανακλαστικά  του οπιθοφάρυγγα και του φάρυγγα από την κατάποση μεγάλων ποσοτήτων σάλιου. Σε έναν λογικό κόσμο θα ήταν αυτονόητο, αλλά επειδή ΔΕΝ ζούμε σε τέτοιον, οφείλω να το τόνισω : Ο βήχας αυτός ΔΕΝ χρειάζεται φάρμακα , σιρόπια, εισπνεόμενα σπρέι. Είναι ΚΑΘΑΡΑ μηχανικής αιτιολογίας και ως τέτοιος θα περάσει μόνο όταν αρθεί το αίτιο που τον προκαλεί. Πολλοί ακόμη αναφέρουν ότι σε περιόδους οδοντοφυίας το μωρό τους εμφανίζει ρινίτιδα (runny nose). Και αυτό οφείλεται σε ευκαιριακές ιώσεις που το παιδί μας μπορεί να περνά κλινικά ή και υποκλινικά (πιο ήπια,δηλαδή) στην περίοδο της οδοντοφυίας. Η αντιμετώπιση επίσης είναι συμπτωματική (ρινοπλύσεις με ορό, καθαρισμός της ρινικής κοιλότητας) και δεν χρήζει φαρμάκων. Κατά την φάση της οδοντοφυίας ακόμη, πολλάκις διαπιστώνουμε ένα περιστοματικό εξάνθημα σε πολλά βρέφη, ιδίως σε αυτά που φέρουν πιπίλα. Περιστοματική κνίδωση (perioral hives) ή εξάνθημα (teething rash) είναι αλλεργικής αιτιολογίας και στην εμφάνιση του προδιαθέτει η διασπορά σάλιου σε όλη την περιοχή με τα χεράκια ή άλλα αντικείμενα. Σε έντονες καταστάσεις ίσως απαιτηθεί αγωγή (αντιισταμινικά). Η τοπική αγωγή είναι συνήθως αρκετή.


PERIORAL HIVES (αλλά είμαι χαρούμενος...)



Πως μπορουμε να βοηθησουμε το παιδι; 

Εδώ είναι το πεδίο που συνήθως βάζω αρκετό νερό στο κρασί μου. Οτιδήποτε βοηθά το παιδί μας αποτελεσματικά (χωρίς βέβαια να βλάπτει) ώστε να μην υποφέρει, το δέχομαι ευχάριστα.

α) Παιχνίδια,κρίκοι οδοντοφυίας : Από το να μασουλά μανιωδώς τα δάκτυλα του ή παιχνίδια του παιδικού δωματίου (κυρίως λούτρινα που συνηθίζουν να μαζεύουν από σκόνη εως μικρόβια από το μεγαλύτερο παιδί ή τους ενήλικες), συμπαθώ περισσότερο ΕΙΔΙΚΟΥΣ κρίκους οδοντοφυίας οι οποίοι είναι γεμάτοι από ημίρρευστο υλικό. Όταν ο κρίκος μπει στο ψυγείο, το υλικό καταψύχεται με αποτέλεσμα όταν το μωρό δαγκώνει τον κρίκο το ψύχος αυτό μεταφέρεται στα ούλα καταπραύνοντας την φλεγμονή και προκαλώντας ένα ευχάριστο αίσθημα δροσιάς σε ένα στόμα που "φλέγεται".  Σημείωση : Το να πάρουμε για το μωρό μας ένα χαζό παιχνιδάκι με ωραίο σχήμα και χρώμα το οποίο η αλυσίδα παιχνιδίων έχει βαφτίσει " κρίκο οδοντοφυίας" είναι απολύτως θεμιτό (το έχουμε κάνει όλοι...) , αλλά δεν μπορούμε να πουμε ότι βοηθούμε το παιδί μας με τον πιο ορθό τρόπο. Βεβαίως το είπαμε. Ότι βοηθά και δεν βλάπτει, είναι καλοδεχούμενο.

Ο ΜΑΓΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ "8". ΒΟΛΕΥΕΙ ΣΤΟ ΚΡΑΤΗΜΑ, ΒΟΛΕΥΕΙ ΣΤΟ ΔΑΓΚΩΜΑ...

β) Τζελ οδοντοφυίας . Είναι σκευάσματα με καθαρά τοπική αναισθητική δράση τα οποία παρέχουν μόνο πρόσκαιρη ανακούφιση. Παλαιότερα είχαμε μια γκάμα καλών και σχετικά αποτελεσματικών σκευασμάτων, τα οποία όμως δεν κυκλοφορούν πια (προκαλούσαν με την χαμηλή τους τιμή και αντικατάσταθηκαν από άλλα πολύ ακριβότερα). Τα gel δεν είναι ιδανικά σαν λύση. Καλύπτουν περιορισμένα και η δράση τους διαρκεί λίγο. Πολλές φορές βλέποντας το μωρό να υποφέρει, οι γονείς το παρακάνουν αλοίφοντας τα ούλα του μωρού πολύ συχνά και με προοδευτικά αυξανόμενες ποσότητες gel. Τα συστήνω περιορισμένα κατόπιν δοκιμής.

γ) Παυσίπονα/Αντιφλεγμονώδη. Στην Ελλάδα συνήθως έρχεται τελευταίο αυτό που έχει την μεγαλύτερη λογική. Αφού τα ούλα πονάνε, θα δώσεις στο παιδί παυσίπονο. Άρα παρακεταμόλη (Depon,Panadol, Apotel κτλ). Σωστό ; Λάθος ! Εξηγήσαμε ήδη ότι ο πόνος  στην οδοντοφυία προέρχεται από την έντονη φλεγμονή των ούλων. Η επιλογή λοιπόν του φαρμάκου θα γίνει βάσει της αντιφλεγμονώδους ιδιότητας του. Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα φαίνεται ότι βοηθούν περισσότερο από την παρακεταμόλη. Στην χώρα μας κυκλοφορούν για παιδιά δύο σκευάσματα ιμπουπροφένης (Algofren,Nurofen) και ένα μεφαιναμικού οξέος (Ponstan). Χρησιμοποιούμε τα φάρμακα αυτά ανακουφιστικά στις χαμηλότερες δυνατές συγκεντρώσεις και στην ελάχιστη απαιτούμενη συχνότητα. Για να μην το παρακάνουμε, σε περιόδους εξάρσεων, τα χρησιμοποιούμε σε συνδυασμό με τις δύο πρώτες λύσεις (κρίκους,gel).

Κλείνω ως συνήθως με λίγες πινελιές :

ü  Κανείς δεν θέλει να βλέπει το παιδί του να υποφέρει. Να ξέρετε όμως ότι η οδοντοφυία είναι μια διαδικασία φυσιολογική που την έχουν περάσει όλα τα παιδιά του κόσμου. Να είμαστε οπλισμένοι με αγάπη και υπομονή.
ü  Κλείστε τα αυτιά σας στις "φαεινές" ιδέες της γιαγιάς και της γειτόνισσας. Εαν δεν το κάνετε, το μωρό σας θα ξεκινήσει το τσίπουρο νωρίς-νωρίς που ακόμη και για τον Βόλο είναι επιλήψιμο!
ü  Υπάρχουν παθολογικές καταστάσεις οι οποίες εκδηλώνονται με καθυστερημένη ανατολή οδόντων (αβιταμινώσεις,συστηματικά νοσήματα, ραχίτιδες). Δεν μας ενδιαφέρει λοιπόν ΚΑΘΟΛΟΥ εαν το μωρό μας έβγαλε δόντια πιο νωρίς ή πιο αργά από το μωρό της κολλητής μας. Εαν όμως έχει κλείσει τους 11 μήνες ζωής χωρίς οδοντοφυία επισκεπτόμαστε τον παιδίατρο μας.

ΑΠΟΣΤΑΓΜΑ ΣΟΦΙΑΣ

ΥΓ. Συνάδελφος από την Αθήνα σε πρόσφατη επικοινωνία μου εξεδήλωσε την έκπληξη του ότι όσα γράφω στο ιστολόγιο είναι δικά μου καθαρά και ότι "δεν τα παίρνω από αλλού copy-paste ως είθισται"! Οποία έκπληξις δηλαδή ! Πραγματικά το 99% του ιστολογίου είναι απόλυτα προσωπικό, όπως και τα κείμενα. Όπως και στο φαγητό, έτσι και στην Παιδιατρική, η χαρά έγκειται στο να διαλέξεις το κομμάτι, να το επεξεργαστείς και να απολαύσεις την διαδικασία. Ο τρόπος αυτός βέβαια, είναι ιδιαίτερα κοπιώδης,κουραστικός. Εκεί το έχουμε χάσει "λίγο" , εμείς οι Παιδίατροι. Νομίζουμε ότι μπορούμε να περάσουμε σημαντικά μηνύματα στους γονείς "στα όρθια". Άλλοι πάλι δεν ενδιαφέρονται καν για κάτι τέτοιο. Η Παιδιατρική για αυτούς είναι δουλειά και μόνο. Εγώ πάλι επιλέγω να αφιερώνω χρόνο στην εκπαίδευση των γονέων. Ο σωστά ενημερωμένος γονιός φροντίζει το παιδί του πιο αποτελεσματικά, τοποθετείται πιο σωστά με τις απορίες του απέναντι στον παιδίατρο, αγχώνεται λιγότερο, αποκτά κριτήριο για το τι ακούει από φίλους και γνωστούς και τι διαβάζει στο διαδίκτυο. Όσοι πάλι αρέσκονται στο "μασημένο" φαγητό και τους αρέσει στο πεντάλεπτο να ξεμπερδεύουν με δύο γενικότητες, με ολίγον δημόσιες σχέσεις και με μια συνταγή με φάρμακα είναι οι τυχεροί! Πλήθος "επαγγελματιών" περιμένει να τους εξυπηρετήσει... Λανθασμένα πιστεύουμε ότι "όλοι είναι για όλους".